Ynys Bŷr: Mynach wedi rhoi ffilm cartref i ddioddefwr

Ynys Bŷr: Mynach wedi rhoi ffilm cartref i ddioddefwr
Ynys Bŷr: Mynach wedi rhoi ffilm cartref i ddioddefwr
Image caption Mae'r ffilm yn dangos Thaddeus Kotik mewn safleoedd yn Sir Benfro

Mae dyn gafodd ei gam-drin gan fynach ar Ynys Bŷr, yn Sir Benfro hanner can mlynedd yn ôl wedi datgelu bod y mynach wedi rhoi ffilm cartref iddo er mwyn iddo ei gofio.

Bellach yn ei 60au cynnar, mae'r dioddefwr wedi dangos y ffilm gafodd gan Thaddeus Kotik ddiwedd y 1960au i BBC Cymru.

Mae'n dangos y mynach, fu farw ym 1992, yn ymweld ag ardaloedd gan gynnwys Tyddewi a Dinbych-y-pysgod.

Mae'r Ymchwiliad Annibynnol i Achosion o Gamdrin Plant yn Rhywiol wedi dweud y gallai'r hyn ddigwyddodd ar Ynys Bŷr ffurfio rhan o'i ymchwil.

Datgelodd BBC Cymru ddydd Gwener bod Heddlu Dyfed Powys yn ymchwilio i honiadau gan 20 o ddioddefwyr.

Mark - nid ei enw cywir - oedd y dioddefwr gwrywaidd cyntaf i siarad am ei brofiad yn gynharach eleni - merched sydd wedi rhannu eu profiadau'n flaenorol.

Mi dderbyniodd y ffilm pan oedd yn 10 neu'n 11 oed.

Ei gam-drin yn wyth oed

"Dywedodd Kotik wrthai: 'Mae hwn i ti - os wyt ti ishe atgoffa dy hun ohonai yn ystod misoedd oer y gaeaf'.

"Mae'n ffiaidd i feddwl amdano nawr."

Roedd Kotik wedi dod yn gyfaill i dad Mark wrth i'r teulu ymweld â'r ynys ar wyliau.

Roedden nhw hefyd yn dychwelyd yno tra bod ei dad yn gwneud peth gwaith cynnal a chadw yno.

Dywedodd Mark fod Kotik wedi treulio blynyddoedd yn ceisio ffurfio perthynas ag e cyn dechrau ei gam-drin yn wyth oed, ar sawl achlysur.

Mae'r Seicolegydd Clinigol, Dr Mair Edwards yn dweud bod angen cymorth ar ddioddefwyr i ddygymod â'r hyn sydd wedi digwydd iddyn nhw.

Dywedodd: "Os oes gynnon ni blentyn sydd wedi cael un math o drawma a bod o wedi digwydd ar un achlysur lle mae'r teulu wedyn yn gallu cefnogi'r plentyn a ble mae'r plentyn wedyn yn teimlo bod nhw yn gallu siarad yn agored ac yn gallu trafod beth sydd wedi digwydd, yna fel arfer fasen i'n disgwyl gweld y plentyn hwnnw yn gallu dod drwy beth bynnag sydd wedi digwydd a bod o ddim y cael effaith tymor hir sydd yn aros ac yn creu problemau iddyn nhw.

"Ond mae 'na rhai achosion ble mae plant yn cael eu cam-drin o fewn sefydliad, neu o fewn cyd-destun, lle nad yw e ddim yn bosib iddyn nhw fod yn dweud wrth neb.

"Heb therapi, heb bobol yn dod i mewn i fod yn gallu cynnig y gwasanaeth therapiwtig ac emosiynol i brosesu hyn, mae'n gwneud e'n hynod anodd iddyn nhw fyw eu bywydau."

'Atgoffa eraill o brofiadau tebyg'

Mi gafodd y ffilm ei gadael mewn bocs yn atig Mark am ddegawdau, ond ddeufis yn ôl mi ddaeth o hyd i'r deunydd wrth chwilio am rhywbeth arall.

Dywedodd bod edrych ar y ffilm eto wedi bod yn brofiad anodd iawn ond roedd yn benderfynol o weld a fyddai'r deunydd yn gallu atgoffa eraill oedd wedi ymweld â'r ynys o brofiadau tebyg .

Mae Mark wrthi'n cymryd camau cyfreithiol yn erbyn yr abaty ond mae hefyd eisiau gweld ymchwiliad cyhoeddus yn cael ei gynnal.

  • Nifer wedi eu 'cam-drin gan fynach'
  • Troseddwr rhyw yn erbyn plant wedi ffoi i Abaty Ynys Bŷr

Y llynedd, derbyniodd chwe menyw iawndal yn dilyn cytundeb y tu allan i'r llys, ac fe ymddiheurodd yr abad pan ddaeth hi i'r amlwg nad oedd ei ragflaenydd wedi trosglwyddo cwynion am Kotik i'r heddlu yn 1990.

Yn y cyfamser, dywedodd yr Ymchwiliad Annibynnol i Achosion o Gam-drin Plant yn Rhywiol fod y cyhuddiadau cysylltiedig ag Ynys Bŷr yn berthnasol i'w hymchwiliadau parhaus i gamdriniaeth o fewn yr eglwys Gatholig.

Get the latest news delivered to your inbox

Follow us on social media networks

PREV Eleven years old and locked up
NEXT Online trolls may be barred from being MP or councillor